Vi ste na: Početna
Pravo

PRAVO KAO ZNANJE O DOBRU

 

27.03.2021 11:29
 

Ukoliko se pojam prava prihvati kao znanje o dobru, onda se čini nužnim da se u sferu interesovanja prava i pravne nauke, teorije i prakse, znatno više pažnje posveti izučavanju dobra, opšteg dobra i najvišeg dobra.

U tom smislu, čini se da je ova vrsta znanja najpotrebnija onima koji donose zakone (zakonodavnim organima) i onima koji ih neposredno primjenjuju (sudskim organima), ali da ništa manje nije potrebna ni onima koji se staraju o izvršavanju zakona (izvršnim organima – političarima).

Tako posmatrano zakonodavci bi bili dužni da donose zakone kojima se za društvo i pojedince obezbjeđuje što više dobrog (u vidu pravičnosti, reda, mira, harmonije, sreće, blagostanja, bogatstva i sličnih duhovnih i materijalnih vrijednosti), kao i zakone kojima se u društvu njeguju, razvijaju i unapređuju: znanje, vrlina, ljubav i razumijevanje, a suzbijaju i iskorjenjuju neznanje, poroci, mržnja i nerazumijevanje i sve druge nepoželjne pojave.

Stoga se čini da glavna svrha pravne, ali i svih ostalih nauka (prvenstveno filozofije, sociologije i politikologije) treba da bude pronalaženje najvažnijih načela i principa za uspostavljanje reda, mira i harmonije u svakom pojedincu, jer je to, čini se, jedini način za uspostavljanje reda, mira i harmonije u društvu.

A kao najvažniji princip djelovanja svakog pojedinca u tom pravcu možda bi mogao da se prihvati čuveni Kantov kategorički imperativ:

Djeluj samo po onoj maksimi, za koju možeš u isto vrijeme htjeti da postane opšti zakon.“

Uz ovaj Kantov imperativ moglo bi se vjerovatno uključiti i čuveno drevno pravilo, koje je toliko prihvatljivo da ga je, 1993. godine, u „Deklaraciji prema globalnoj etici“ usvojila i proklamovala Skupština svjetskih religija.

Deklaraciju je potpisalo 143 predstavnika svih najvećih svjetskih religija, među kojima su i bramanizambudizamhrišćanstvohinduizamislamđainizamjudaizamneopaganizam, i brojne druge religije.

Ovo najopštije pravilo svodi se na samo jedan član (zlatno pravilo), s tim što mu se, uobičajeno, dodaje i drugi član (srebrno pravilo), koji predstavlja samo njegovu negativno izraženu formu (podrazumijeva se i proizilazi već iz prvog člana):

Član 1.

„Čini drugima što želiš sebi!“ (pozitivna forma, poznata kao zlatno pravilo)

Član 2.

„Ne čini drugima što ne želiš sebi!“ (negativna forma, poznata kao srebrno pravilo).[1]

 [1] https://sh.wikipedia.org/wiki/Zlatno_pravilo

  • Add to Phrasebook
     
    • No word lists for Croatian -> English...
       
    • Create a new word list...
  • Copy
0 0